Trong tiến trình phát triển của xã hội hiện đại, mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau” không chỉ là khẩu hiệu mà đã trở thành định hướng hành động xuyên suốt của Đảng và Nhà nước ta. Trong đó, thúc đẩy quyền tham gia của người khuyết tật không chỉ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc mà còn là giải pháp thiết thực để khai thác hiệu quả nguồn lực xã hội, góp phần tạo nên những đột phá trong phát triển.
Người khuyết tật là một bộ phận không nhỏ trong cộng đồng. Họ không chỉ có nhu cầu được chăm sóc, hỗ trợ mà còn có quyền được học tập, lao động, tham gia vào các hoạt động xã hội, đóng góp trí tuệ và sức lực của mình cho gia đình và xã hội. Thực tế đã chứng minh, khi được tạo điều kiện phù hợp, nhiều người khuyết tật đã vươn lên mạnh mẽ, trở thành những tấm gương sáng về nghị lực sống, là nguồn cảm hứng tích cực cho cộng đồng.
Tuy nhiên, trên thực tế, người khuyết tật vẫn đang phải đối mặt với nhiều rào cản trong việc tiếp cận các dịch vụ cơ bản như y tế, giáo dục, việc làm, cũng như hạn chế trong việc tham gia các hoạt động xã hội. Những rào cản này không chỉ đến từ điều kiện vật chất mà còn xuất phát từ nhận thức của một bộ phận xã hội còn chưa đầy đủ, dẫn đến sự kỳ thị hoặc vô tình loại trừ họ ra khỏi các hoạt động chung.
Chính vì vậy, việc thúc đẩy quyền tham gia của người khuyết tật cần được triển khai một cách đồng bộ, toàn diện và thực chất. Trước hết, phải nâng cao nhận thức của cộng đồng về quyền của người khuyết tật, coi họ là những công dân bình đẳng, có quyền và nghĩa vụ như mọi người khác. Mỗi cá nhân, gia đình và tổ chức hãy thay đổi cách nhìn nhận, từ “trợ giúp” sang “tạo cơ hội”, từ “bảo trợ” sang “đồng hành phát triển”.
Bên cạnh đó, chính quyền các cấp, đặc biệt là tuyến cơ sở, cần chủ động rà soát, nắm bắt đầy đủ thông tin về người khuyết tật trên địa bàn để xây dựng các kế hoạch hỗ trợ phù hợp, sát thực tế. Việc tổ chức các hoạt động tư vấn, hướng nghiệp, đào tạo nghề, tạo việc làm phù hợp với khả năng của người khuyết tật là hết sức cần thiết, giúp họ tự tin hơn trong cuộc sống và từng bước hòa nhập cộng đồng.
Ngành y tế, lao động – thương binh và xã hội, cùng các đoàn thể như Hội Phụ nữ, Đoàn Thanh niên, Hội Chữ thập đỏ… tăng cường phối hợp trong công tác chăm sóc sức khỏe, phục hồi chức năng, hỗ trợ sinh kế và tạo điều kiện để người khuyết tật tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao, xã hội. Đồng thời, đẩy mạnh việc xây dựng môi trường không rào cản, từ cơ sở hạ tầng đến công nghệ thông tin, giúp người khuyết tật dễ dàng tiếp cận và sử dụng.
Đặc biệt, việc lắng nghe tiếng nói của người khuyết tật là yếu tố then chốt. Khi tiếng nói của họ được tôn trọng, các chính sách sẽ trở nên thiết thực và hiệu quả hơn, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho chính họ.
Thúc đẩy quyền tham gia của người khuyết tật không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là nghĩa vụ và tình cảm của toàn xã hội. Mỗi hành động nhỏ như hỗ trợ tiếp cận thông tin, tạo điều kiện học tập, hay đơn giản là một thái độ tôn trọng, cảm thông… đều góp phần xây dựng một xã hội nhân ái, công bằng và phát triển.
Việc bảo đảm quyền tham gia của người khuyết tật không chỉ dừng lại ở chính sách, mà cần được thể hiện bằng những hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày. Khi rào cản được gỡ bỏ, cơ hội được mở ra, người khuyết tật sẽ có điều kiện phát huy năng lực và đóng góp tích cực cho xã hội.
