Ung thư hiện nay đang là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn thế giới cũng như tại Việt Nam. Theo thống kê, mỗi năm nước ta ghi nhận khoảng 126.000 ca mắc mới và khoảng 94.000 ca tử vong do ung thư. Đây thực sự là gánh nặng lớn đối với sức khỏe cộng đồng và sự phát triển kinh tế – xã hội.
Điều trị ung thư là một quá trình lâu dài, phức tạp, đòi hỏi sự kết hợp của nhiều phương pháp như: phẫu thuật, hóa trị, xạ trị và chăm sóc giảm nhẹ. Chính vì vậy, cuộc chiến chống ung thư không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà cần có sự chung tay của các cấp, các ngành và toàn thể cộng đồng.
Đáng lưu ý, tại Việt Nam, hơn 80% bệnh nhân ung thư đến khám và điều trị khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, làm giảm cơ hội điều trị khỏi và tăng chi phí điều trị. Trong khi đó, nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, nhiều loại ung thư hoàn toàn có thể chữa khỏi hoặc kiểm soát tốt, giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Những yếu tố nguy cơ gây ung thư
Ung thư có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, trong đó:
- Bệnh thường gặp ở người lớn tuổi, đặc biệt trong độ tuổi từ 40 – 60.
- Khoảng 90–95% các trường hợp ung thư liên quan đến yếu tố môi trường, chỉ 5–10% do di truyền. Một số gen bất thường có thể truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
- Nhiễm vi rút: như vi rút HPV gây ung thư cổ tử cung, vi rút viêm gan B (HBV) gây ung thư gan.
- Lối sống không lành mạnh: hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, ít vận động.
- Chế độ dinh dưỡng không hợp lý, thiếu rau xanh, nhiều thực phẩm chế biến sẵn.
- Tiếp xúc với tia cực tím, tia phóng xạ hoặc hóa chất độc hại.
- Ô nhiễm môi trường.
Các dấu hiệu cảnh báo ung thư
Người dân cần chú ý đến những dấu hiệu bất thường của cơ thể như:
- Cơ thể mệt mỏi kéo dài, ho dai dẳng không rõ nguyên nhân.
- Sụt cân nhanh trong thời gian ngắn.
- Xuất hiện khối u hoặc cục bất thường trên cơ thể.
- Thay đổi màu sắc da, xuất hiện các đốm nâu hoặc mảng lạ.
- Tổn thương ở miệng: đốm đỏ, trắng ở lưỡi, họng.
- Chảy máu bất thường: ho ra máu, đi ngoài ra máu, tiểu ra máu, chảy máu âm đạo bất thường hoặc chảy dịch, máu ở núm vú…
Khi có các dấu hiệu trên, người dân cần đến cơ sở y tế để được khám và tư vấn kịp thời.
Các biện pháp phòng ngừa ung thư
Để phòng chống ung thư hiệu quả, mỗi người cần:
- Thực hiện chế độ dinh dưỡng hợp lý, đảm bảo an toàn thực phẩm.
- Tăng cường hoạt động thể lực, duy trì cân nặng hợp lý.
- Hạn chế tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ như khói thuốc, hóa chất độc hại, môi trường ô nhiễm.
- Tiêm vắc xin phòng bệnh (như vắc xin viêm gan B, HPV…).
- Không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia và các chất kích thích.
- Khám sức khỏe định kỳ, tầm soát ung thư ít nhất 6 tháng đến 1 năm/lần.
Cuộc chiến phòng, chống ung thư chưa bao giờ hết cấp thiết. Mỗi người dân hãy chủ động bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình bằng cách thay đổi lối sống, nâng cao nhận thức và đi khám tầm soát định kỳ.
